Wiwat Konstytucja 3 maja!
229 lat temu, 3 maja 1791 roku, Sejm Czteroletni po burzliwych obradach przyjął przez aklamację ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 maja. Była to druga w świecie i pierwsza w Europie ustawa regulująca organizację władz państwowych, prawa i obowiązki obywateli.
Pierwszy rozbiór Polski miał ogromny wpływ na przełom w myśleniu o reformach państwa. Od grudnia 1790 roku w tajemnicy spotykali się najważniejsi przedstawiciele obozu reformatorskiego: Stanisław Małachowski, Hugo Kołłątaj, Julian Ursyn Niemcewicz, Ignacy Potocki i Tadeusz Matusiewicz. Później dołączyli do nich inni. Zastanawiano się nad kształtem reform ratujących ojczyznę. Zmiany popierał król Stanisław August Poniatowski. Wiązały się one z wprowadzeniem trójpodziału władzy, monarchii dziedzicznej, opieką prawną nad chłopami i mieszczaństwem oraz zniesieniem liberum veto. Sejm miał być zwoływany co 2 lata. Sejm nadzwyczajny z kolei miał zmieniać konstytucję.
Tłum zgromadzony przed Zamkiem Królewskim entuzjastycznie przyjął nowe ustawy, które zostały zaprzysiężone przez króla i zgromadzonych posłów wieczorem 3 maja 1791 roku w katedrze Świętego Jana w Warszawie. Rok później- 3 maja 1792 roku w sąsiedztwie Łazienek wmurowano kamień węgielny pod budowę Świątyni Opatrzności Bożej jako wotum za uchwalenie Konstytucji.
Kilka miesięcy później w miasteczku Targowica zebrali się magnaci dążący wraz z Katarzyną II do obalenia nowego ustroju. Przejęli władzę, unieważniający większość ustaw Sejmu Wielkiego. Polacy jednak nie zapomnieli o Konstytucji. Po powstaniu listopadowym bardzo pięknie o niej wypowiedział się działacz emigracyjny- Janusz Woronicz: " Ustawa 3 maja nie zdołała odwrócić już rozbiorów, uratować niepodległości narodu, uratowała go wszakże pod względem wewnętrznej naprawy, uratowała od wiecznej zakały. Z zapałem powitają cały naród i po dziś dzień jest ona jedynym węzłem rozszarpanej Polski ".
tekst: Alina Olech